Iedereen maakt in zijn of haar leven situaties mee die pijnlijk zijn. Als kind kunnen emoties of gevoelens zo overweldigend zijn, dat je niet weet hoe je hier mee om moet gaan. Wanneer je als kind zoiets meemaakt, dan maak je min of meer de afspraak met jezelf, om dat nooit meer te hoeven voelen. Je creëert een overlevingsmechanisme.

Bijvoorbeeld; wanneer je geboren wordt en je moeder is emotioneel niet beschikbaar, omdat ze zelf een moeilijke tijd doormaakt, dan kan je als kind afwijzing ervaren. (Het verschil tussen fysieke en emotionele behoeftes kan een kind nog niet maken) Dat voelt dan eigenlijk als doodgaan. (Als kind ben je namelijk volledig afhankelijk van verzorgers voor je primaire levensbehoeftes.) Omdat je dat nooit meer wil voelen, kan je met jezelf afspreken om je nooit meer emotioneel aan iemand te hechten, zodat je ook nooit afwijzing meer zult voelen. Je hebt jezelf dan verdedigd tegen dat gevoel.

Eigenlijk heb je dan een stukje van jezelf afgescheiden, namelijk dat stukje dat kan verbinden. Dit stukje wordt nu dapper verdedigd door je overlevingsmechanisme.

Omdat dit meestal onbewust is, kan het zijn dat je in situaties die je later in je leven tegenkomt, geen bewuste, gezonde keuze meer kunt maken.

Kom je namelijk later in je leven een situatie tegen, die je onbewust herinnert aan de pijnlijke situatie, dan springt als vanzelf het overlevingsmechanisme op, en reageer je eigenlijk op de oude situatie en niet op wat er nu is.

What seems like a reaction to present circumstances is in fact a reliving of past emotional experiences.

(Gabor Mate)

Het kan dan lijken of dat nou eenmaal je karakter is, of zoals je bent.

Maar eigenlijk is het een beschadigd stukje van jezelf, dat zich beschermt. Hoe meer situaties je meemaakt die pijnlijk zijn, hoe vaker je stukjes van jezelf afscheidt en beschermt. Je ‘gewonde’ zelf wordt dan steeds groter, en je gezonde zelf steeds kleiner.

Hierdoor ga je steeds vaker op situaties reageren op de automatische piloot. En soms denk je dan achteraf: “Waarom reageerde ik nou zo?” Of heb je er spijt van.

Op dat moment kan je er dus meestal wel van uitgaan, dat je overlevingsmechanisme aan het roer stond, en je ergens werd geraakt in oude pijn.

Een opstelling is een manier om uit te vinden welke oud pijnstuk hier beschermd wordt. En als je die pijn kunt helen, dan kan je in de toekomst handelen vanuit je gezonde zelf en daarmee maak je keuzes die goed zijn voor jou in het nu. Het geeft jou keuzevrijheid in hoe je met situaties en andere mensen om wilt gaan.

Vrijheid is het vermogen om keuze te maken en je te binden aan datgene wat het beste voor je is –

Paolo Coelho